Ο μουσειολόγος Ερμής Καθαράκης ταξιδεύει στη Κεντρική Γερμανία και στο κρατίδιο της Έσσης για μια μονοήμερη επίσκεψη στο Κάσελ, στην ιστορική πόλη που ταυτίζεται πλέον με μια από τις σημαντικότερες εκθέσεις σύγχρονης Τέχνης του κόσμου, τη Documenta.

Είναι αμφίβολο κατά πόσο η αβάσταχτη ελαφρότητα του τρέχοντος αθηναϊκού zeitgeist καταφέρνει να διεισδύσει, και ενδεχομένως να μπολιαστεί δημιουργικά, με την καλοκουρδισμένη καθημερινότητα του εύτακτου Κάσελ.

Το σίγουρο είναι όμως ότι όσοι βρεθούν το προσεχές διάστημα στη φιλήσυχη, επαρχιακή πόλη της κεντρικής Γερμανίας, τουλάχιστον θα έρθουν σ’επαφή με σημαντικές πτυχές της σύγχρονης ελληνικής τέχνης από τη συλλογή του ΕΜΣΤ, που απλώνεται σε όλους τους χώρους του εμβληματικού Fridericianum, του θεωρούμενου ως παλαιότερου δημόσιου μουσειακού οργανισμού της ηπειρωτικής Ευρώπης. Και αυτό δεν είναι λίγο. Μία  πρώτης τάξεως ευκαιρία για την τόνωση της εξωστρέφειας του πολυαναμενόμενου μουσείου, παρουσιάζοντας χαρακτηριστικά έργα της πολυπολιτισμικής συλλογής του, υπό τον τίτλο «Αντίδωρον», για 100 μέρες στην καρδιά της Ευρώπης.

Travels by Travelers Μια μέρα στο Κάσελ, με αφορμή τη Documenta 14 Πολιτισμός Μουσεία & Galleries Τέχνη & Αρχιτεκτονική Ευρώπη  Μποϋς Τσόκλης Ντοκουμέντα Κάσελ
© Hermes Katharakis

Έξω ακριβώς, στην ιστορική Friedrichsplatz, o επιβλητικός «Παρθενώνας των Βιβλίων» της Marta Minujín, δεσπόζει με τον όγκο του, συνιστώντας ένα πνευματικό σύμβολο αντίστασης στην παρελθούσα, ή και συνεχιζόμενη σε ορισμένες περιπτώσεις, λογοκρισία «απαγορευμένων» κειμένων. Στο ίδιο σημείο, εκεί όπου το 1933 έγιναν παρανάλωμα του πυρός 2.000 βιβλία από τους Ναζί, καθώς και 350.000 ακόμα από βομβιστική επίθεση των Συμμάχων το 1941. Η διαδικασία εναπόθεσης και κρεμάσματος των τυλιγμένων με αεροπλάστ βιβλίων-πολύχρωμων ψηφίδων στους μεταλλικούς κίονες της δυτικής κιονοστοιχίας του ναού-ρεπλίκα αποτελεί ένα work-in-progress δημιουργώντας μια εξελικτική long-duration performance που κεντρίζει τα φιλοπερίεργα βλέμματα των επισκεπτών.

Travels by Travelers Μια μέρα στο Κάσελ, με αφορμή τη Documenta 14 Πολιτισμός Μουσεία & Galleries Τέχνη & Αρχιτεκτονική Ευρώπη  Μποϋς Τσόκλης Ντοκουμέντα Κάσελ
Το Πάρκο Bergpark, στο Κάσελ. Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco από το 2013.
Travels by Travelers Μια μέρα στο Κάσελ, με αφορμή τη Documenta 14 Πολιτισμός Μουσεία & Galleries Τέχνη & Αρχιτεκτονική Ευρώπη  Μποϋς Τσόκλης Ντοκουμέντα Κάσελ
Εμβληματικό έργο της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας «κοινωνικής γλυπτικής» , η δράση «Διάσωση αντί για διαχείριση της πόλης» του Γιόζεφ Μπόις, 1982

Και παρόλο που οι ‘7.000 βελανιδιές’, με μία πέτρα βασάλτη η καθεμία στο πλάι τους, που φύτεψε ο Joseph Βeuys το 1982, στο πλαίσιο της documenta 7, είχαν ως στόχο την αφύπνιση για τη διαφύλαξη της περιβαλλοντικής ισορροπίας σ’έναν ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο και την ενδυνάμωση της επίδρασης της οικολογίας στην κοινωνική συνοχή, το περιαστικό πράσινο πάντα περίσσευε στο Κάσελ. Μεταξύ άλλων, 6 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης, εκτείνεται από τον 17ο αιώνα, το μεγαλύτερο πάρκο στην Ευρώπη που υψώνεται σε βουνοπλαγιά, το περίφημο Bergpark Wilhelmshöhe, προστατευμένο από την UNESCO. Πέρα από τους διαμορφωμένους κήπους με τα βαθμιδωτά σιντριβάνια και τους τεχνητούς καταρράκτες, στην κορυφή του λόφου υψώνεται το Μνημείο του Ηρακλή με το χάλκινο άγαλμα του ηρωικού ημίθεου και προστάτη της πόλης, ενώ στους πρόποδες το παλάτι Schloss Wilhelmshöhe στεγάζει την Πινακοθήκη Gemäldegalerie Alte Meister με μία πλούσια συλλογή από έργα του Rembrandt.

Travels by Travelers Μια μέρα στο Κάσελ, με αφορμή τη Documenta 14 Πολιτισμός Μουσεία & Galleries Τέχνη & Αρχιτεκτονική Ευρώπη  Μποϋς Τσόκλης Ντοκουμέντα Κάσελ
Ο εκθεσιακός χώρος Grimwelt, ©GRIMMWELT Kassel, Φωτό: Andreas Weber

Ανεξαρτήτως documenta, οι ελληνικοί μύθοι πάντα γοήτευαν το Κάσελ, παρακαταθήκη όμως για την ανθρωπότητα αποτελούν και τα παραμύθια των γλωσσολόγων αδελφών Γκριμ που μεγάλωσαν και δημιούργησαν στην πόλη αυτή της βόρειας Έσσης. Πλέον, το θρυλικό τους σύμπαν με άξονα τα παραμύθια, που έχουν συνοδεύσει πάμπολλες παιδικές αναμνήσεις, ξεδιπλώνεται σ’έναν σύγχρονο εκθεσιακό χώρο (Grimmwelt Kassel, Weinbergstrasse 21), δίπλα από το spooky Μουσείο Ταφικών Εθίμων. Το τελευταίο διαθέτει και μία αίθουσά του αφιερωμένη στο έργο του Γιάννη Τσαρούχη.

Στο ρυθμό της documenta 14 στο Κάσελ συντονίζονται πάνω από 160 καλλιτέχνες και 30 μουσεία και πολιτιστικά κέντρα, και μια περιδιάβαση στον αστικό του ιστό, σκαρώνει αναπάντεχες εκπλήξεις, με έργα τέχνης-κληρονομιά από προηγούμενες διοργανώσεις, όπως το ‘Spitzhacke’ (αξίνα) του Claes Oldenberg, στις όχθες του ποταμού Fulda, αλλά και το ‘Μan walking to the sky’ του Jonathan Borofsky, στην πλατεία έξω από τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, μαζί φυσικά με δείγματα φρέσκιας εικαστικής σοδειάς. Στο κτίριο της documenta-Halle, το έργο του Guillermo Galindo που περιλαμβάνει φθαρμένα τμήματα από βάρκες που χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά προσφύγων στα ελληνικά παράλια, καθώς και διά εμπνεύσεως Daniel Knorr, σύννεφα πυκνού λευκού καπνού βγαίνουν από το γείσο του πύργου στο Fridericianum με συνακόλουθο αποτέλεσμα να σπάνε τα τηλέφωνα της τοπικής Πυροσβεστικής από περαστικούς, πεζούς και οδηγούς, που νομίζουν ότι το κτίριο έχει πιάσει πραγματικά φωτιά…

Travels by Travelers Μια μέρα στο Κάσελ, με αφορμή τη Documenta 14 Πολιτισμός Μουσεία & Galleries Τέχνη & Αρχιτεκτονική Ευρώπη  Μποϋς Τσόκλης Ντοκουμέντα Κάσελ
© Hermes Katharakis

Ανασηκώνοντας το βλέμμα στην πρόσοψη του Fridericianum, η επίσημη επιγραφή έχει αντικατασταθεί από την Banu Cennetoğlu με το motto ‘Being safe is scary’ («Το να είσαι ασφαλής είναι τρομακτικό»), προ(σ)καλώντας το κοινό να βγει από τη νοητική comfort zone του και να αφεθεί σε νέα ερεθίσματα.

Η documenta 14 στο Κάσελ διαρκεί έως τις 17 Σεπτεμβρίου, ενώ η αθηναϊκή της εκδοχή ολοκληρώθηκε στις 16 Ιουλίου.

To Κάσελ διαθέτει αεροδρόμιο. Όμως ο πιο εύκολος και οικονομικός τρόπος να βρεθείτε εκεί από Αθήνα ή Θεσσαλονίκη (αφού οι απευθείας πτήσεις της Aegean Airlines σταμάτησαν τον Ιούνιο) είναι μέσω Φρανκφούρτης ή Ανόβερου, που συνδέονται με το Κάσελ καθημερινά, με λεωφορεία και τρένα (2 με 3 ώρες ταξίδι).

Center map
Traffic
Bicycling
Transit

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here