Η άνυδρη φύση της Μάνης συγκεντρώνει τους περισσότερους παραδοσιακούς οικισμούς στην Ελλάδα, αρχαία μονοπάτια που περιμένουν να περπατηθούν από την εποχή του Παυσανία, 800 περίπου βυζαντινές εκκλησίες, ανεξερεύνητα ναυάγια, μυστικές παραλίες, ξερολιθιές, πυργόσπιτα και πέτρινους τοίχους γεμάτους μυστικά και ιστορίες. Εδώ, η πέτρα κυριαρχεί, αντανακλά τη σκληρότητα του τοπίου και τη δύναμη των ανθρώπων της Μάνης που έμαθαν να ζουν και να πορεύονται μαζί της.

Η διαδρομή μας

 

Η Μάνη είναι ο τόπος που εύκολα αγαπάς ακόμα και αν δεν είσαι από εκεί. Με έναν τρόπο μαγικό, κάτι γίνεται και νιώθεις σα στο σπίτι σου. Όλα είναι απλά και αβίαστα, δε χρειάζεται να σκεφτείς τι θα φορέσεις ή που θα φας, οι κινήσεις και οι γεύσεις είναι λιτές και αυθεντικές: Λαδοελιές και σύγκλινα, σφέλα, λουκάνικα με πορτοκάλι, δίπλες, λαλάγια, τραβηχτές…

Κλείστε λοιπόν το aircondition και ανοίξτε τα παράθυρα μόλις φτάσετε πάνω από το Λιμένι. Τα φασκόμηλα και τα θυμάρια που αρωματίζουν το εξαιρετικό μέλι της περιοχής, πλημμυρίζουν την ατμόσφαιρα και αν μάλιστα φτάσετε το δειλινό, το ηλιοβασίλεμα στο Μεσσηνιακό κόλπο θα σας αποζημιώσει για το μακρύ ταξίδι.

Η διαδρομή από την Αθήνα μέχρι την Αρεόπολη είναι περίπου 3,5 ώρες. Κατεβαίνοντας, κάντε μια στάση στις Αιγές, στην είσοδο του χωριού, στη Μανιάτικη Αρτοποιία για να δοκιμάσετε τις πιο αέρινες δίπλες που φάγατε ποτέ, πάντα φρέσκες και υπέροχα μελωμένες, εφάμιλλες μ’ αυτές που έφτιαχνε η γιαγιά μου…  και αυτό δεν είναι εύκολο!  

1η στάση: Αρεόπολη

Η είσοδος της πόλης δεν ανταποκρίνεται στην ομορφιά που περιμένει τον επισκέπτη όταν προχωρήσει από την κεντρική πλατεία προς τα πέτρινα σοκάκια με τις πολύχρωμες  βουκαμβίλιες, για να συναντήσει την εκκλησία των Ταξιαρχών (τέλη 18ου αιώνα), τον παραδοσιακό φούρνο της Μηλιάς, πετρόκτιστα σπίτια και καλαίσθητους ξενώνες, εστιατόρια και καφέ απόλυτα ενταγμένα στην ατμόσφαιρα.

Οι Ταξιάρχες στην Αρεόπολη

 

Στον κεντρικό δρόμο, απέναντι από το σούπερ μάρκετ του Νιάρχου, δοκιμάστε το καρβέλι με προζύμι της Σταυρούλας Νικολαρέα και τη σπανακόπιτα (αν φτάσετε νωρίς και την προλάβετε). Βουτήξτε το ψωμί σε λάδι μανιάτικο με θαλασσινό χοντρό αλάτι. Αφήστε το αυτοκίνητο και περπατήστε την πόλη του Άρη, επισκεφτείτε τους «Αέρηδες» για δώρα ξεχωριστά για εσάς και τους αγαπημένους σας. Σχεδόν απέναντι, βρίσκεται ένα ζαχαροπλαστείο όπου μοιάζει να σταμάτησε ο χρόνος, δοκιμάστε σιροπιαστή καρυδόπιτα και χειροποίητο παγωτό καϊμάκι που θα σας ταξιδέψει. Χυμός φραγκόσυκου και δροσεροί συνδυασμοί στο Aula cafe cocktail bar με εξαιρετικό service. Μοναδικό ηλιοβασίλεμα στο Spilius Café Bar, ρωτήστε για να βρείτε τις ταμπέλες που θα σας οδηγήσουν. Καθώς τα περισσότερα καταστήματα είναι ανοικτά μέχρι αργά, μη ξεχάσετε φεύγοντας να πάρετε ελιές, χοντρό αλάτι και σφέλα. Κατηφορίστε προς το Νέο Οίτυλο και γευτείτε θάλασσα στο Μαύρο Πειρατή  ή τις νοστιμιές στο Μαγαζάκι της Θοδώρας στο Λιμένι, πάνω στο κύμα. Μανιάτικη φιλοξενία στο Porto Vitilo, στο Καραβοστάσι. Γεμίστε μπαταρίες και χαλαρώστε.

2η Στάση: Πύργος Διρού

Από το κεφαλοχώρι του Πύργου Διρού συναντάμε τη διασταύρωση που οδηγεί στα διάσημα σπήλαια Βλυχάδα και Αλεπότρυπα. Στο χωριό, ψάξτε τα χειροποίητα κεραμικά, μοναδικά, σε σχέδια πρωτότυπα, και αν δεν έχετε γάστρα για το φούρνο μην αμελήσετε να προμηθευτείτε, τα φαγητά σας θα αποκτήσουν άλλη γεύση! Τα σπήλαια Διρού, από τα ωραιότερα παγκοσμίως λημναία σπήλαια, βρίσκονται σε απόσταση δύο περίπου χιλιομέτρων. Αγνοήστε την πρώτη εντύπωση εγκατάλειψης, φορέστε το σωσίβιο σας και ταξιδέψτε στα έγκατα της γης. Το σπήλαιο είναι αναπτυγμένο εντός των κρυσταλλικών ασβεστόλιθων της ενότητας Κρήτης-Μάνης και αποτελείται από χερσαία και λιμναία τμήματα με δαιδαλώδη μορφή, που οφείλονται στη φυσική ανάπτυξη των λιθωματικών σχηματισμών, οι οποίοι βρίσκονται σήμερα τόσο πάνω από την επιφάνεια των υδάτων όσο και κάτω από αυτή. Το βάθος φτάνει τα 70 μ. και εξερευνήθηκε για πρώτη φορά το 1949. Η θέα βγαίνοντας από τα σπήλαια θα σας κόψει την ανάσα με τα τυρκουάζ ήρεμα νερά και τα άσπρα βότσαλα του κόλπου, που σας καλούν για μια βουτιά.

3η στάση: Κίττα, η πολυπυργού

Μην προσπεράσετε την Κίττα (ή Κοίτα), κάντε στάση και περιπλανηθείτε: ένας ακόμα διατηρητέος παραδοσιακός οικισμός με 21 μανιάτικους πολεμόπυργους -εκ των οποίων διασώζονται 11- και 28 πυργόσπιτα που διασώζονται όλα. Ο επισκέπτης που δεν έχει μελετήσει την ιστορία, εύκολα την προσπερνά, αφού και πάλι δεν υπάρχουν πληροφορίες που να οδηγούν τα βήματα του περιηγητή, παρότι φαίνεται ότι υπάρχουν αναφορές στην περιοχή και στην Ιλιάδα του Ομήρου αλλά και στον Παυσανία. Στην Κίττα, ο επισκέπτης μπορεί κατόπιν συνεννόησης να επισκεφτεί δωρεάν το ιδιωτικό Λαογραφικό Μουσείο Γιώργου Μουρκόγιαννη σε έναν ιδιόκτητο Μανιάτικο Πύργο, τα θεμέλιά του οποίου χρονολογούνται στο 1500 μ. Χ.  Στόχος του κ. Μουρκογιάννη, είναι η διατήρηση της πολιτιστικής και πνευματικής κληρονομιάς του τόπου, η συγκέντρωση, διάσωση, διατήρηση και προβολή του πάσης φύσεως ιστορικού και λαογραφικού υλικού, για τη μορφωτική και πολιτιστική προαγωγή των κατοίκων της Μάνης και της Λακωνίας ευρύτερα. Στο λαογραφικό Μουσείο της Κίττας, ο επισκέπτης αγγίζει τη Μάνη, τη γενέθλια γη, βλέπει κι αισθάνεται τη βαθιά και στενή συνάφεια του τόπου, της ιστορίας, της θρησκείας και της τέχνης.

4η στάση: Γερολιμένας

Ο Γερολιμένας, κοντά στη θέση της αρχαίας Ιππόλας, οφείλει το όνομά του στο γεγονός ότι στην αρχαιότητα θεωρείτο «Ιερός Λιμένας», επίνειο της περιοχής, αφετηρία για εξερεύνηση της περιοχής δια θαλάσσης. Κτισμένος δίπλα στη θάλασσα στην ανατολική πλευρά του Κάβο Γκρόσσο, αποτελεί ένα από τα πιο παραδοσιακά και αυθεντικά μανιάτικα παραλιακά χωριά της Λακωνίας με τα χαρακτηριστικά πέτρινα σπίτια του να αγγίζουν τη θάλασσα. Το μικρό φυσικό λιμάνι στο μυχό του ομώνυμου όρμου, αποτελούσε παλαιότερα το εμπορικό λιμάνι της Μέσα Μάνης. Περπατήστε προς το βράχο και δείτε το λιμάνι από ψηλά. Μία επίσκεψη στο ξενοδοχείο ΚΥΡΙΜΑΙ είναι εμπειρία και  στάση απαραίτητη για ποτό ή και φαγητό.

5η στάση: Άλικα-Κυπάρισσος

Στα Άλικα

Αλυκή, στα νέα ελληνικά, είναι η χαμηλή θέση κοντά στη θάλασσα και σύμφωνα με τον Μανιάτη φιλόλογο και γλωσσολόγο Ανάργυρο Κουτσιλιέρη, προέρχεται από το αρχαίο «αλυκίδες». Ο οικισμός Άλικα, στους πρόποδες του όρους Σαγγιάς σε υψόμετρο 180μ και μικρή απόσταση από τη θάλασσα, θα σας προκαλέσει να τον περπατήσετε. Ευρήματα στο χώρο χρονολογούνται από τα ρωμαϊκά χρόνια μέχρι και τον 10ο αιώνα, ενώ στα μεταβυζαντινά χρόνια τοποθετείται το δίκτυο των μονοπατιών που συνδέει τον νέο οικισμό με τα παλαιά Άλικα στη θέση «Σκεντρίνες». Σπουδαίος ο ναός του Αι-Στράτηγου ή Ταξιάρχη που ανάγεται στο 10ο αιώνα, αλλά και οι 3 παλαιοχριστιανικές Βασιλικές χτισμένες μεταξύ 5ου και 8ου μ.Χ αιώνα: ο Άγιος Aνδρέας στα Άλικα, ο  Άγιος Πέτρος και η Κοίμηση της Παναγίας στη θέση Mοναστήρι στη διπλανή Kυπάρισσο, την ανασκαφή των οποίων επέβλεψε ο αρχαιολόγος -βυζαντινολόγος Νικόλαος Δρανδάκης που αγάπησε πολύ τη Μάνη. Στην περιοχή της Κυπάρισσου τοποθετείται και η αρχαία Καινήπολις, πόλη που ανήκε στο Κοινόν των Ελευθερολακώνων. Κολυμπήστε στα δροσερά νερά του Αλμυρού και βρείτε σκιά στη μεγάλη σπηλιά στην άκρη του κόλπου.

6η στάση: Βάθεια

Ο εντυπωσιακός οικισμός της Βάθειας

Γνωστή ως “η Ακρόπολη της Μάνης”, η Βάθεια αποτελείται από εκατόν σαράντα τέσσερα οικήματα, κατανεμημένα σε τέσσερις διακριτές συνοικίες που συνθέτουν τον πυκνά χτισμένο πετρόκτιστο οικισμό, σημαντικό μνημείο της αρχιτεκτονικής παράδοσης.

Ενδιαφέρον στοιχείο είναι η αρχιτεκτονική των κτιρίων που αλλάζει ανάλογα με  τη χρονική περίοδο που κατασκευάστηκαν. Οι πύργοι, του 18ου κ 19ου κυρίως αιώνα, είναι μοναδικά δείγματα λαϊκής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής σε ολόκληρο τον Ελλαδικό χώρο. Περιπλανηθείτε και αναζητείστε τα μυστικά τους και αν αγαπάτε τη φωτογραφία, ανεβείτε το δρομάκι που οδηγεί στο νεκροταφείο του οικισμού για την ωραιότερη γωνία λήψης. Το απέραντο μπλε του ουρανού και της θάλασσας το πρωί αλλά και το κόκκινο χρώμα την ώρα της δύσης χρωματίζουν τις πέτρες και η Βάθεια δείχνει κάθε φορά, κάθε ώρα και πιο όμορφη.

7η στάση: Πάλυρος –  Πόρτο Κάγιο

Το Πόρτο Κάγιο είναι το νοτιότερο φυσικό λιμάνι της ηπειρωτικής Ελλάδας, επίνειο του γραφικότατου αλλά αναξιοποίητου τουριστικά Παλύρου. Το άνοιγμα της εισόδου του λιμανιού έχει μήκος περίπου 220μ. και όχι τυχαία ο Παυσανίας και ο Στράβων το αποκαλούσαν «Ευλίμενη Αρχαίας Ψαμαθούς», Ψωμαθιάς για τους ντόπιους. Εκατοντάδες ιστιοπλόοι και ψαράδες βρίσκουν εδώ καταφύγιο και ασφαλές αραξοβόλι κατά τον περίπλου της Πελοποννήσου. Ξενώνες και 3 ταβέρνες περιμένουν να σας φιλοξενήσουν. Στείρες, μαγιάτικα και πιο σπάνιος ντόπιος ροφός, τα ντόπια ψάρια είναι λιγοστά πια, αλλά αν τα βρείτε αξίζει να τα δοκιμάσετε..

Μαρμάρι, με το Marmari Paradise σκαρφαλωμένο στη πλαγιά

Κολυμπήστε μέχρι την «Ερωτοσπηλιά», λίγο μετά την πρώτη μύτη που σχηματίζουν τα βράχια και περπατήστε προς το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου για να ακούσετε τη θάλασσα αγναντεύοντας τα Κύθηρα. Ζητήστε από τους ντόπιους που διαθέτουν βαρκάκια να επισκεφτείτε παραλίες όπου δεν φτάνει ο δρόμος, όπως ο Κάλαμος και ο Αλευρόσπηλιος απέναντι, ή ο Αντρόγυαλος λίγο έξω από το λιμάνι. Από την άλλη πλευρά βρίσκεται το Μαρμάρι, με το Marmari Paradise να απλώνεται στη πλαγιά, εναρμονισμένο απόλυτα με το τοπίο. Μπορείτε να γευτείτε την κουζίνα του Μιχάλη Γεωργαρίου με έμφαση στις τοπικές γεύσεις ή να χαλαρώσετε μ’ ένα κοκτέηλ στο μπαρ και τον ήλιο να δύει μέσα στη θάλασσα. Το συγκρότημα διαθέτει και οργανωμένη παραλία ενώ έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστό για τους γάμους που γίνονται πάνω στην αμμουδερή Λακωνική παραλία και τις βαπτίσεις που κάνει ο Παπαγιώργης μέσα στη θάλασσα.

8η στάση: Κοκκινώγεια

Αφήνοντας πίσω το Πόρτο Κάγιο, το Μαρμάρι και τον Πάλυρο φτάνετε στο τελευταίο χωριό του χάρτη της Μάνης. Το κινητό σας δε θα έχει σήμα, απολαύστε το! Το μονοπάτι για το νοτιότερο σημείο της ηπειρωτικής Ευρώπης, το Ακρωτήριο Ταίναρο, ξεκινάει εκεί που καταλήγει ο σύντομος ασφαλτόδρομος από τον οικισμό Κοκκινόγεια. Από τον κολπίσκο Πόρτο Στέρνες -που ονομάστηκε έτσι από τις πολλές στέρνες που υπάρχουν για τη συλλογή του νερού- διασχίζουμε τον αρχαιολογικό χώρο. Θα σταματήσετε σίγουρα στο  ψηφιδωτό του 1ου αιώνα μ.Χ. που αποκαλείται «Άστρο της Αριάς» πριν βγείτε σ’ ένα δεύτερο, πιο άγριο κολπίσκο. Μ’ ένα τρόπο περίεργο και ενώ επικρατεί απόλυτη γαλήνη, στο χώρο ζωνταντεύουν εύκολα εικόνες της ζωής που έσφυζε άλλοτε εκεί. Συνεχίζουμε στο μονοπάτι που με ήπια κλίση μας οδηγεί σε 30-45 λεπτά στον φάρο του ακρωτηρίου.

Ο Φάρος, στο Ακρωτήριο Ταίναρο

Ο λιθόκτιστος φάρος κατασκευάστηκε το 1882 από τους Γάλλους και άρχισε να λειτουργεί το 1887. Μέχρι το 1984 φιλοξενούσε τρεις φαροφύλακες, όμως στη συνέχεια έπαψε να είναι επιτηρούμενος, αφού εγκαταστάθηκε αυτόματος φωτιστικός μηχανισμός που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια. Περπατήστε το μονοπάτι νωρίς το πρωί τους καλοκαιρινούς μήνες, φροντίστε να έχετε μαζί σας νερό και επιστρέφοντας, βουτήξτε στα διάφανα τυρκουάζ νερά. Φεύγοντας από τα Κοκκινώγεια στο δεξί σας χέρι είναι ο όμορφος όρμος Βαθύ Αυλάκι. Μπορείτε να φτάσετε εκεί αφήνοντας το αυτοκίνητο στον Πάλυρο, να είστε έτοιμοι βέβαια να περπατήσετε το κατηφορικό (ανηφορικό στην επιστροφή) μονοπάτι. Από ψηλά ο ιδιαίτερα βαθύς κόλπος, εξ’ ου και το όνομα, θα σας θυμίσει φιορδ καθώς σχηματίζονται πολλά μικρά κολπάκια. Σας περιμένουν γαλαζοπράσινα, πεντακάθαρα νερά, ενώ στην παραλία με χοντρά βότσαλα -λαλούδες τα λένε εδώ- δεν έχει ξαπλώστρες και ομπρέλες. Γι αυτό, φροντίστε να έχετε νερό και κάτι για φαγητό, ή ψάξτε για πεταλίδες στα βράχια ή επιδοθείτε στο ψάρεμα, η «ανάπτυξη» δεν έχει φτάσει ακόμα εδώ!

9η στάση Λάγια

Γυρίζοντας από τον ίδιο, μοναδικό δρόμο, ανηφορίστε με κατεύθυνση το βορρά και δείτε το Πόρτο Κάγιο από ψηλά. Υποχρεωτική η στάση για φωτογραφία, η χερσόνησος απλώνεται μπροστά σας και πάντα μου θυμίζει ένα τεράστιο δεινόσαυρο που έχει «ξαπλώσει» στη θάλασσα να ξαποστάσει! Η Λάγια είναι από τα πιο γνωστά χωριά της περιοχής, αντιπροσωπευτική της μανιάτικης αρχιτεκτονικής, γεμάτη πύργους, πυργόσπιτα και περισσότερες από 20 εκκλησίες αφού κάθε οικογένεια είχε τη δική της. Μεταξύ των εκκλησιών ως μνημεία, έχουν χαρακτηριστεί οι Ι.Ν. της Αγίας Τριάδος και της Φανερωμένης. Περιπλανηθείτε στα μονοπάτια της και να αφουγκραστείτε την ιστορία της πέτρας που κυριαρχεί παντού. Πρόκειται για ένα ανοικτό, αναξιοποίητο δυστυχώς, μουσείο.

Αναζητήστε το ντόπιο γλύπτη Πέτρο Γεωργαρίου και ζητήστε του να σας ξεναγήσει στο εργαστήρι του και να σας «περπατήσει» στο χωριό του. Είναι ευχάριστος ομιλητής με γνώση της ιστορίας και αγάπη για τη Μάνη, ενώ η τέχνη του πάνω στην πέτρα θα σας εντυπωσιάσει. Στο κέντρο του χωριού κάντε μια στάση στο παλιό, πολυφωτογραφημένο καφενείο του «Μπέη», παρατσούκλι του πατέρα του γλύπτη Βασίλη, που έφυγε φέτος πλήρης ημερών.


10η στάση: Κότρωνας

Η διαδρομή δίπλα στη θάλασσα στην προσηλιακή Μάνη μέχρι τον Κότρωνα είναι πραγματικά συναρπαστική. Οικισμοί με ελάχιστους ή καθόλου κατοίκους, παραλίες και ταβερνάκια πάνω στο κύμα, Άγιος Κυπριανός, Κοκκάλα, Αλύπα… Πάρτε το χρόνο σας και κάντε στάσεις για βουτιές. Πάνω από τη γραφική Αλύπα στέκει το Νύφι. Σε θέση στρατηγική και με αμφιθεατρική θέα στο Λακωνικό Κόλπο, λέγεται πως το όνομα του οφείλεται στο γεγονός πως είναι όμορφο όσο μια νύφη! Προχωρήστε και κάντε στάσεις ανάλογα με το τι σας γοητεύει. Ανεβείτε το στενό, ανηφορικό δρόμο προς το Δρύαλο ή Δρυάλι για θέα αξέχαστη: ελιές, φραγκόσυκα, θάλασσα και απέναντι η Νεάπολη και τα Κύθηρα. Κάντε οπωσδήποτε μια στάση στο Φλομοχώρι, το χωριό με τον πενταόροφο, ψηλότερο πύργο της Μάνης που ανήκει στην οικογένεια Παντελεάκου και φτάνει τα 18,5 μέτρα,  με εντοιχισμένα παλαιά ανάγλυφα.

Μνημείο έχει κηρυχθεί και η μοναδική σε θέση και αξία Μονή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα του 14ου αιώνα, στο ερημοχώρι Γωνέα πάνω από τον Κότρωνα.  Ζητήστε από τους ντόπιους να σας ανοίξουν: τόσο η ίδια η μονή όσο και η θέα από ψηλά είναι μοναδική εμπειρία.

 

Ο ναός έχει βυζαντινές τοιχογραφίες του 18ου αιώνα μ.Χ. και οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει δύο στρώματα τοιχογραφιών διακριτά στην ανατολική κάμαρα του ναού. Παρά την παντελή έλλειψη συντήρησης και τις λεηλασίες που έχει υποστεί, η μονή σώζεται. Λίγο πριν την είσοδο της Μονής ψάξτε για τις πετρόχιστες κυψέλες που μαρτυρούν ότι η μελισσοκομία ήταν πάντα αναπτυγμένη στην περιοχή.

Μη φύγετε από τον Κότρωνα αν δε γευτείτε την κουζίνα και την περιποίηση στο Εν Πλω. Η Μαίρη Παναγάκου δημιουργεί γευστικά θαύματα και ο «μαέστρος» Αντώνης Παναγάκος πρωτοπορεί παρουσιάζοντας απρόσμενες γεύσεις με δυνατό άρωμα Μάνης. Ζητήστε ταρτάρ τόνου που μοσχοβολά θάλασσα και λεμόνι και καλαμάρι ψητό με μοναστηριακή σαλάτα με σάλτσα πορτοκάλι. Αναζητήστε δωμάτιο στο Kotronas Bay Bungalows και νιώστε σα στο σπίτι σας!

Η Κατερίνα Κουσουρή σπούδασε Διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και πρόσφατα ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές της στη Διοίκηση Πολιτιστικών Μονάδων. Το θέμα της διπλωματικής της εργασίας ήταν η «Στρατηγική Διαχείρισης και Προβολής του Πολιτιστικού Τοπίου της Μέσα Μάνης στο πλαίσιο των αρχών του Βιώσιμου Τουρισμού». Με αφορμή την εργασία της και τη μεγάλη της αγάπη για τη Μάνη μετά από 10 χρόνια που την επισκέπτεται τακτικά, η Κατερίνα κατέγραψε σ ‘ ένα κείμενο όλα αυτά που λέει στους φίλους της όταν πρόκειται να επισκεφτούν την περιοχή και μας το έστειλε. Την ευχαριστούμε πολύ!

Loading
Center map
Traffic
Bicycling
Transit

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here